ABD VE ÇİN ARASINDA SİLAHLANMA YARIŞI BAŞLIYOR

ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk bütçe teklifinde savunma harcamalarına 54 milyar dolarlık artış öngörmesi, dünyada yeni bir silahlanma yarışının ilk adımı olarak kabul ediliyor. Trump’ın Çin’i hedeflediği ve savunma bütçesindeki artışın da bu hedefe yönelik olduğu yorumları ağırlık kazanıyor. Çin de 2017 savunma bütçesini yüzde 7 artırma kararı aldı.

Celal ÇETİN

ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk bütçe teklifi, savunma harcamalarında 54 milyar dolarlık artış öngörüyor. Askeri harcamalardaki artışın, diğer federal kurumların bütçelerinde yapılacak kesintilerle dengelenmesi hedefleniyor.

Trump yönetiminin, 2018 mali yılına yönelik bütçe planına dair ilk detaylar, Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi (OMB) yetkililerinin yaptığı telekonferansta açıklandı. Yetkililerin isimlerinin verilmemesi şartıyla yapılan telekonferansta, bütçe planında savunma harcamalarının 54 milyar dolar artırılması öngörülüyor.

Bütçe planı, seçim kampanyası boyunca “tükenmiş halde” olduğunu savunduğu ABD ordusunu yeniden inşa etmeyi vaadeden Trump’ın sözünü tuttuğunu gösteriyor.

ABD’nin eski başkanı Barack Obama, 4 trilyon dolarlık 2017 federal bütçesinde, ABD Savunma Bakanlığı’na yaklaşık 583 milyar dolar ayırmıştı.

Bu rakam geçen yıla göre yüzde 10’luk artışa tekabül ederken, Trump bu artışı, “Amerika’nın gücü, güvenliği ve kararlılığının” dünyaya gösterilmesinin bir mesajı olarak tanımladı.

ÇİN DE SAVUNMA BÜTÇESİNİ ARTIRIYOR

Trump’ın savunma bütçesini yüzde 10 artırmasına Çin, kendi savunma bütçesini yüzde 7’lik artırma kararıyla cevap verdi. Çin, 2017'deki askeri bütçesini yüzde 7 oranında artırarak yaklaşık 152 milyar dolara çıkardı.

Çin’in askeri bütçesini artırması uzun vadeli planın bir parçası olarak kabul edilse de, Trump’ın kararının etkili olduğu yadsınamaz bir gerçek.

Çin’in askeri harcamalarının yüzde 7 oranında artırılması kararı, Trump ABD’nin askeri bütçesini artırma niyetini açıklamadan çok önce onaylanmıştı.  Çin’in askeri bütçesini artırması, askeri reformu da öngören uzun vadeli planın bir parçası. Genel bütçenin sadece yaklaşık yüzde 1.3-1.5’i askeri harcamalara ayrılacak. Askeri bütçedeki artışın tek rakamlı göstergede kalması ilk kez yaşanmıyor. Bu yıl oran yüzde 7 civarında. 2016’da bütçeden savunmaya ayrılan pay 7.6 olarak gerçekleşmişti.

Her ne kadar Çin, savunma bütçesindeki artışın önceden planlandığını açıklasa da, Obama döneminde ABD savunma bütçesinin artırılma kararı karşısında Çin’in yeni stratejiye geçtiği biliniyor. Özellikle Güney Çin Denizi'nde ABD'nin olası bir girişimine karşı hazırlık düzeyini yükseltmiş durumda.

AB “KENDİ KARARGAHINI” KURUYOR

Silahlanma yarışına Avrupa da dahil oluyor. AB Dışişleri ve Savunma bakanları, karargah olarak faaliyet gösterecek Askeri Planlama ve Yönetim Kapasitesinin kurulmasına onay verdi. 30 kişilik çekirdek danışmanlardan oluşacak karargahın, Avrupa Ordusu’nun nüvesini oluşturup oluşturmayacağı netleşmiş değil.

AB Dış İlişkiler Yüksek Komiseri Federica Mogherini, üye ülke temsilcilerine sunduğu “Global Strateji Raporu”nda, AB’nin artık kendi ordusunu ve silahlı gücünü oluşturması teklifi de yer alıyor. Raporda “NATO, kendi üyelerini savunmak için varlığını sürdürürken, Avrupalılar çok daha iyi donanıma sahip olmalılar. Bu, sadece savunma için değil, ABD ile ilişkilerin sağlıklı biçimde yürümesi için de gerekli” deniliyor. Rapor, Avrupa’nın sıradışı iç ve dış krizlerle yüzleşmek durumunda kaldığını da vurguladı. Batı basınında konuyla ilgili yer alan haber ve yorumlarda, muhtemel AB ordusunun, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon’un kıta üzerindeki baskısını da hafifleteceği görüşü dile getirildi.

KARŞI ÇIKAN DA ÇOK

AB ordusunun gerekli olduğu her ne kadar yüksek sesle vurgulansa da, Brüksel’deki birçok diplomat, böylesi bir askeri güce şu aşamada gerek olmadığı düşüncesinde. Plana özellikle İngilterenin karşı çıktığı bilinirken, Brexit referandumunun ardından Londra’nın artık AB üzerinde herhangi bir etkisinin kalmayacağı tahmin ediliyor.

AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, 2016’da birliğin durumuna ilişkin yaptığı yıllık konuşmasında terörizmle mücadele için AB ülkelerinin katılımıyla bir savunma birliği kurulması gerektiğini söylemişti. AB’de 2004 yılından bu yana 30 terör saldırısı gerçekleştiğini hatırlatan Juncker, Avrupa Savunma Fonu oluşturularak AB’nin bölge savunmasının merkezi haline getirilmesi gerektiğini belitmiştii.

ORDULAR SIRALAMASI

Küresel Ateş Gücü (Global Fire Power) internet sitesinin 2016 için dünyanın en güçlü orduları listesine göre ABD Ordusu, dünyanın en güçlü ordusu olarak listenin ilk sırasında yer alıyor.

1- ABD ORDUSU

ABD’nin silahlı kuvvetleri tek bir yapı altında toplanmış durumda. Dünyadaki en büyük hava kuvvetlerine sahip olan ABD’nin uçak ve helikopter sayısı açısından yarısı kadar olan bir ülke bile yok. Yarısı aktif yarısı da yedeklerden oluşan Amerikan ordusu, dünyanın en güçlü ordusu olarak öne çıkıyor.

Askeri güç bakımından diğer ülkelere göre çok önde olan ABD’nin 1,4 milyona ulaşan aktif silahlı personeli, 50 bin kara aracı ve 4.564 roket/top sistemi, 13 binin üzerinde hava aracı, 415 deniz aracı bulunuyor. ABD’nin 581 milyar dolarlık savunma bütçesiyle, en yakın rakibi Çin’in bile neredeyse 4 katı harcama yapıyor.

Kara gücü

Tank 8.848

Zırhlı Savaş Aracı 41.062

Top ve roket sistemleri 4.564

Hava gücü

Toplam uçuş gücü 13.444

Savaş uçağı 2.785

Helikopter 6.084

Deniz gücü

Toplam deniz gücü 415

Uçak gemisi 19

Fırkateyn, Destroyer vb. 68

Denizaltı: 75

2- RUS ORDUSU

Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetleri, çoğu Sovyetler Birliği döneminden kalma ekipmanları için büyük bir modernizasyon çalışması yapıyor. Verilen bilgiye göre Rus ordusunun 766 bin aktif personeli, 47 bin kara aracı ve 14 bin roket/top sistemi, 3.547 hava aracı ve 352 adet deniz aracı bulunuyor. Avrupa’nın en güçlü ordusu olarak kabul ediliyor. 2016 savunma bütçesi 46 milyar 600 melyon dolar olarak gerçekleşti.

Kara gücü

Tank 15.398

Zırhlı Savaş Aracı 31.298

Top ve roket sistemleri 14.390

Hava gücü

Toplam uçuş gücü 3.547

Savaş uçağı 1.438

Helikopter 1.237

Deniz gücü

Toplam deniz gücü 352

Uçak gemisi 19

Fırkateyn, Destroyer vb. 100

Denizaltı: 60

3- ÇİN ORDUSU

1980’lerin başından itibaren dünyanın üretim üssü haline gelerek ekonomik gücünün zirvesine çıkan Çin, GSYİH açısından ABD’yi geçerek dünyanın en zengin ülkesi haline geldi. Ekonomik güç ise askeri gücün artmasına ve şuan için bulaşılmaması gereken gücün yarın korkulması gereken güç haline dönüşmesine neden oluyor.

Dünyanın en kalabalık askeri nüfusuna sahip Çin Ordusu, dünyanın en büyük ordusudur. Çin ordusunun 2,34 milyon aktif personeli, 14 bin kara aracı ve 9.726 roket/top sistemi, 3 bin hava aracı, 714 deniz aracı vardır. Asya’nın en güçlü ordusudur.

Kara gücü

Tank 9.150

Zırhlı Savaş Aracı 4.788

Top ve roket sistemleri 9.726

Hava gücü

Toplam uçuş gücü 2.942

Savaş uçağı 1.385

Helikopter 802

Deniz gücü

Toplam deniz gücü 714

Uçak gemisi 1

Fırkateyn, Destroyer vb. 106

Denizaltı: 68

Dünyanın en güçlü orduları sıralamasında Hindistan ordusu 4’üncü, ingiltere Ordusu 5’inci, Fransız Ordusu 6’ncı, Güney Kore Ordusu 7’nci, Alman Ordusu 8’inci, Japon Ordusu 9’uncu ve Türk Ordusu 10’uncu sırada yer alıyor.

08.03.2017