DÜNYA HIZLA SİLAHLANIYOR

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayınladığı 2015 yılı askeri harcama raporuna göre, küresel silah ticareti katlanarak artmaya devam ediyor. SIPRI, ticaretteki artışta Ortadoğu ve Asya’dan gelen talebin önemli rol oynadığını belirtiyor.

Celal ÇETİN

Rapora göre, silah ticareti son 4 yıl içerisinde yüzde 14 arttı ve küresel silah ticareti pazarının yüzde 33’ünü elinde bulunduran Amerika, dünyanın en büyük silah ihraç eden ülkesi unvanını bu yıl da elinde tuttu. SIPRI’nin raporuna göre Almanya’nın silah ihracatı, federal hükümetin “sıkı denetime tabi tutup azaltacağız” sözüne rağmen rekor seviyeye ulaştı. Amerika, Rusya, Çin’den sonra dünyanın dördüncü en çok silah satan ülkesi Almanya’nın 7,5 milyar Euro’luk silah ihracatı 2014’e kıyasla neredeyse yüzde 15 artış anlamına geliyor.

Almanya’daki ticari yasalara göre silah şirketlerinin Federal Güvenlik Konseyi’nin izni olmadan sıcak çatışmaların devam ettiği veya insan hakları ihlallerinin olduğu ülkelere satış yapması yasak.

Ancak birçok firma ikinci ve üçüncü ülkeler üzerinden silah ticareti yaparak, konuyla ilgili yasağı delebiliyor. Buna ek olarak Federal Güvenlik Konseyi’nin başta Suudi Arabistan olmak üzere Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Irak gibi barış örgütleri tarafından “kriz ülkeleri” olarak tanımlanan ülkelere “özel izin” çıkararak silah satışını onayladığı biliniyor.

Uzmanlar 2015 yılında Katar’a 1,6 milyar Euro tutarında Leopard 2 tankı ve parçasının satıldığını, Suudi Arabistan’la da yapılması beklenen benzer hacimde bir silah ihracatı anlaşması olduğunu belirtiyorlar. Bazıları Suudi Arabistan’a Leopard 2 tankı, G36 makinalı tüfeği ve diğer küçük silahların satılmasının onaylandığını ileri sürerken, Federal Savunma Bakanlığı silahsız askeri nakil araçlarının satılmasının söz konusu olduğunu iddia etti.

EN BÜYÜK ALICI S.ARABİSTAN

Yemen iç savaşına müdahil olan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri 2012-2016 yılları dikkate alındığında dünyanın en büyük silah ithalatçıları arasında bulunuyor.

Rapora göre, Riyad yönetimi son yıllarda silah ithal eden ülkeler listesinde Hindistan’dan sonra ikinci sıraya yerleşti ve askeri harcamalarını son dört yılda yüzde 275 oranında artırdı. Dünya silah ithalatı listesinde yüzde 13 oranıyla yer alan Hindistan, 2007-2011 yıllarıyla kıyaslandığında yüzde 43’lük bir artışla karşımıza çıkıyor.

Çin, son dönemde yerel silah üretimine ağırlık verdiği için ithalatında düşüş gözlendi. Çin’in özellikle Cezayir, Pakistan ve Bangladeş‘e silah ihracatını artırdığı görülüyor. Fakat Pekin hala temel ithalatçılar arasındaki yerini koruyor.

Ancak, ABD ve Rusya ile kıyaslandığında Çin’in küresel ihracattaki payı düşüyor. ABD pazarın yüzde 33’ünü kontrol ederken, Rusya’nın payı yüzde 23’te kalıyor.

Avrupa’daki en büyük silah ithalatçısı ise geçen 5 yıla oranla gerilemesine karşın, yüzde 22 ile İngiltere. İngiltere’deki gerileme 2012-2016 yıllarında Avrupa kıtasının genelinde de dikkat çekiyor. Avrupa’da ağır silah ithalatı yüzde 36 oranında küçüldü. Bu düşüşte İspanya ve Yunanistan örneğinde olduğu gibi, ekonomik baskının etkili olduğu sanılıyor.

Dünyadaki en büyük silah alıcıları sıralamasında 6. Sırada olan Türkiye ise silah satıcıları sıralamasında 16. sırada. SIPRI raporuna göre Türkiye’nin silah alımı dünya toplam silah ticaretinin yüzde 3,4’üne tekabül ediyor.

RUSYA-S. ARABİSTAN SİLAH PAZARLIĞI

Küresel silah ithalatının önde gelen isimlerinden Rusya, Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleriyme silah anlaşmaları yapıyor. Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanı Denis Manturov, Moskova ile Riyad’ın silah sevkiyatı ile ilgili görüşme yaptığını bildirdi.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de düzenlenen Ortadoğu’nun en büyük savunma sanayii fuarı IDEX-2017’de konuşan Manturov, “Suudi Arabistan ile hem uçaklar, hem de kara taşıtları konusunda görüşmeler yapıldı. Detayları açıklayamam, ancak görüşmeler sürüyor” diye konuştu.

Manturov ayrıca Ortadoğu ülkelerinden bir tanesiyle T-90MS tanklarının satışına ilişkin büyük bir anlaşmanın imzalandığını açıkladı.

21.02.2017