ABD VE TÜRKİYE’NİN BENZER GÜVENİLMEZLİĞİ

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, ABD’nin Suriyeli askerlere yönelik saldırılarının Rusya ile yaptıkları ateşkes anlaşmasına zarar verdiğini itiraf etti. Öte yandan ABD’li senatörler, Rusya’nın politikaları nedeniyle bu ülkeye yeni yaptırımlar konusunda teklif sundu. ABD’nin birbiri ile çeliyen politikaları tutarsızlık olarak yorumlanıyor. Türkiye de aynı suçlama ile karşı karşıya.

Celal ÇETİN

ABD'deki Peace Enstitüsü'ndeki bir konferansta konuşan Kerry, ABD'nin Suriyeli askerleri vurması nedeniyle Rusya'nın, Washington'un ateşkes anlaşması kapsamında ılımlı muhalifleri teröristlerden ayırma konusunda ciddi olmadığına inandığını ifade ederek şunları söyledi:

“Ateşkes anlaşması, bir süreliğine sessizlik uygulanmasını öngörüyordu. Ancak anlaşmanın 5. gününde 70 Suriyeli askeri bombaladık ve Ruslar, bizim ciddi olmadığımıza, El Nusra Cephesi'ni beslediğimize ve muhalifleri teröristlerden ayırmak istemediğimize inandı. Daha sonra da insani yardım tırı vuruldu ve anlaşma suya düştü.” 

OBAMA DÖNEMİNDE RUSYA İLE İLİŞKİLERDE İLERLEME KAYDEDİLDİ

ABD Başkanı Barack Obama'nın görev süresi içinde Rusya ile ilişkilerde ilerleme kaydedildiğini savunan Kerry, yaşanan gerilime rağmen Washington’ın Moskova ile ile önemli konularda anlaşma zemini bulduğunu belirterek, Suriye'deki kimyasal silahların tahliyesi ve Paris anlaşması gibi konularda işbirliği yapıldığını anımsattı. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun 17 Eylül'de Deyr ez-Zor yakınlarında Suriye ordusu mevzilerine 'kazara' düzenlediği hava saldırıları sonucunda 62 asker ölmüş, en az 100 kişi de yaralanmıştı. ABD Savunma Bakanlığı, saldırının ‘insani faktörlere dayanan bir hatadan’ kaynaklandığını ifade etmişti.

SENATÖRLERDEN RUSYA’YA YAPTIRIM TEKLİFİ

ABD’de bir grup senatörün Rusya’ya yönelik yeni yaptırımları öngören bir yasa tasarısı sunduğu belirtildi.

ABD’li Senatör Ben Cardin’in yaptığı açıklamaya göre, Rusya’ya yönelik yeni yaptırım girişimleri, ABD’deki seçimlere müdahale iddialarının yanı sıra, Ukrayna ve Kırım’daki durumla ilgili olarak başlatıldı. Yaptırımların Rusya’nın enerji sektörü ve devlet borcuna yatırımlarını kapsayacağı kaydedildi.

Yaptırımların Rusya’nın enerji sektörü ve devlet borcuna yatırımlarını kapsayacağı kaydedilirken, Senatör Cardin, “ABD’nin Kongresi, yeni seçilen başkan Donald Trump’ın tutumu ne olursa olsun Rusya’nın Ukrayna ve Suriye’deki eylemlerini durdurmalı” ifadelerini kullandı. Reuters, Cumhuriyetçi Senatör John McCain ve Demokrat senatörler Robert Menendez ile Ben Cardin tarafından hazırlanan yasa tasarısının ABD’de kamu ve özel altyapı ile demokratik kurumların siber güvenliğini bozan eylemlere karışan kişiler ve bu kişilere yardım edenler için vize kısıtlamasını ve banka hesaplarının dondurulmasını öngördüğünü aktardı.

TÜRKİYE-ABD/RUSYA İLİŞKİLERİ MUAMMASI

Öte yandan Türkiye ile ABD arısındaki ilişkilerin niteliği belirsizliğini koruyor. Bir taraftan gerilim yaşanırken diğer taraftan Türkiye’nin ilişkileri iyileştirme çabaları dikkat çekiyor. Suriye’de her iki durumu görmek mümkün.

ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun son haftalarda El Bab’da operasyon düzenlememesinin nedeninin Türkiye’nin ABD’nin istihbarat toplayan insansız hava araçlarına (İHA) yasak getirmesi olduğu iddia edildi.

New York Times (NYT) gazetesinin ABD’li yetkililere dayandırdığı haberde koalisyonun operasyonlarının durmasında, Türkiye’nin getirdiği İHA yasağının ve bunun yanı sıra olumsuz hava koşullarının etkili olduğu kaydedildi.

“Türkiye’nin El Bab operasyonundaki kayıpları artarken, Türk yetkililer de ABD hava desteğinin eksikliğinden şikayet etti. Hatta Türkiye, müttefiklerin Irak ve Suriye’de IŞİD’e karşı İncirlik’ten yaptığı saldırı uçuşlarını askıya alma konusunda üstü kapalı tehditlerde bulundu” denen haberde bunun ABD liderliğindeki hava saldırılarına ağır bir darbe vuracağının altı çizildi.

Habere göre Türkiye, İHA’lara yasak getirilmesi önlemini askerlerinin üzerinde potansiyel düşman olan hiçbir hava aracının uçmaması gerekliliğiyle açıklarken; alınan tedbirin ABD’nin sivillere zarar vermeden operasyon düzenleme becerisini sekteye uğrattığı ifade edildi. Ankara’nın ABD’nin istihbarat toplamak için İHA ve çeşitli hava araçları kullanmasını kabul ettiği belirtilirken; ABD'li yetkililer de bu sayede koalisyonun El Bab’da IŞİD’e karşı hava saldırıları düzenlemesinin önünün açıldığını aktardı.

Dışişleri Bakını Mevlüt Çavuşoğlu’nun Gürcistan’ın NATO üyeliğini desteklediğini açıklaması da, Türkiye’nin ABD ile Rusya arasında gel-gitler yaşadığını gösteriyor.

Bilindiği gibi Gürcistan, Rusya’ya karşı ABD ve NATO ile iyi ilişkiler kurmak isteyen, ABD’nin koruma kalkanına ihtiyaç duyun bir ülkedir. Gürcistan’ın ABD/Batı yanlısı politikaları Moskova’yı rahatsız ediyor. Türkiye’nin, Gürcistan’ın Moskova’yı rahatsız eden uygulamalarını desteklemesinin sonuçları endişeye yol açıyor.

Diplomatlara göre Türkiye, ABD ile Rusya arasında denge politikası yürütme yerine birini diğerine karşı kullanma politikası izliyor. Bu politika, Arap coğrafyasına ait bir politika türüdür ve güvenilmezdir. 

11.01.2017