TRUMP UÇAK ŞİRKETLERİNE TAKTI

20 Ocak’ta göreve başlayacak olan Donald Trump, uçak şirketlerine değer kaybettirmeye devam ediyor. Başkanlık uçağı Air Force One’ın maliyetlerinin ardından bu kez de Lockheed Martin’in F-35 savaş uçağı programının maliyetini eleştirdi. Şirketin New York Borsasında işlem gören hisseleri, Trump’un eleştirilerinin ardından yüzde 5’in üstünde değer kaybetti. Trump’ın, savaş sektörü yerine diğer sektörlere öncelik vereceği belirtiliyor.

Celal ÇETİN

Trump, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “F-35 Programı ve maliyeti kontrolden çıkmış. 20 Ocak’tan sonra yapılan askeri ve diğer alımlarda milyarlarca dolar tasarruf edilebilir ve edilecek” dedi.

Lockheed Martin ise bu paylaşımın ardından yaptığı yazılı açıklamada, F-35 projesinin maliyetini yüzde 60 azaltmak için çabaladıklarına vurgu yaparak, maliyetin 2019-2020 yıllarında 85 milyon dolara gerileyeceğini bildirdi. Dünyanın varlık bakımından en büyük savunma şirketi olan Lockheed Martin’in hisseleri, Trump’ın bu paylaşımının ardından yüzde 5,3 değer kaybederek hisse başına yaklaşık 245 dolara geriledi. Lockheed Martin, Trump’ın son dönemde hedef aldığı ilk savunma şirketi değil. Trump geçen hafta da Amerikan uçak üreticisi Boeing’in ürettiği Air Force One 747’inin maliyetini eleştirmişti. Maliyetin yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını iddia eden Trump, “Boeing’in çok para kazanmasını isteriz ama o kadar çok değil” diyerek, Air Force One siparişinin iptal edilmesini istemişti.

F-35 PROGRAMINA TÜRKİYE DE DAHİL

ABD’nin hava savaşları konusunda çığır açacağı düşünülen ve  ‘Hayalet uçak’ adlandırılan olarak adlandırılan F-35 Programında toplamda 12 farklı ülke yer alıyor. Düşük görünürlük kabiliyeti, gelişmiş aviyonikler, üstün performanslı motor, ağ merkezli muharebe mimarisi, yakıt ikmaline gerek kalmadan uzun süre havada kalabilmek, güçlü radar sistemi gibi özellikleri nedeniyle beşinci nesil savaş uçağı olarak tanımlanan F-35’lerin geliştirilmesine ve üretimine katkıda bulunan 12 ülkeyi ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya, Güney Kore, İtalya, Danimarka, Hollanda, Japonya, Norveç, İsrail ve Türkiye oluşturuyor. 100 adet almayı planlayan Türkiye’nin ilk siparişinde talep ettiği 14 adet F-35 savaş uçağının bir kısmının teslimatına 2018 yılında başlanması bekleniyor.

Türkiye, 2018 yılında ilk olarak teslim alacağı müşterek taarruz uçağı F-35’ler için ikinci parti sipariş verme kararı aldı. İkinci parti F-35’lerin teslimatının 2021-2022 arasında yapılacağı belirtildi.

Türkiye, daha önce 14 F-35 için sipariş vermişti. Bu 14 F-35’ten bir kısmının 2018’de teslimatının başlayacağı açıklandı. Ancak açıklamada 2018’de Türkiye’ye kaç uçak teslim edileceği belirtilmedi.

Türkiye'nin 2002'de dâhil olduğu projenin diğer ortakları ise Avustralya, Kanada, Danimarka, İtalya, Hollanda, Norveç, İngiltere ve Almanya. Bunlara ilaveten İsrail, Japonya ve Güney Kore'de ABD'nin yabancı askeri malzeme alıcıları olarak konsorsiyumun uçaklarından alacak. Proje kapsamında bulunan ülkelerin talebine göre uçaklar sahiplerine teslim edilecek.

ABD’NİN SATTIĞI F-35’LER İSRAİL’E ULAŞTI

İsrail’in ABD’den satın aldığı 50 adet F-35’in ilk ikisi teslim edildi. İsrail’in güneyindeki Nevatim Hava Üssü’ne inen uçakların, sis ve ABD uçuş güvenliği standartları nedeniyle beklenenden 5 saat geç kaldığı belirtildi.

​Negev çölündeki hava üssünde yapılan törende konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, “Güvenlik güçlerimiz şimdi daha güçlü ve keskin hale geldi” dedi. Törene katılan ABD Savunma Bakanı Ashton Carter da uçakların İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünün devamı sağlamak açısından kritik olduğunu söyledi.

F-35’lerin her birinin İsrail’e 100 milyon dolara mal olacağı belirtiliyor.

TRUMP DİĞER SEKTÖRLERİ KOLLAYACAK

Donald Trump’ın savaş sanayiinin ön önemli aktörlerinden olan uçak şirketlerini hedef alması, bundan sonra izleyeceği politikalar açısından ipucu taşıyor.

İnşaatçı olan ve dış politikaya işadamı gibi bakan Trump’ın, silah sektörünün yakıp yıktığı bölgeleri yeniden imar etmek üzere politikalar geliştireceği dile getiriliyor. Bu politikaların hakim sektörlerinin başında ise inşaat ve diğer sektörler sektörü geliyor.

13.12.2016