ABD, Şİİ-SÜNNİ SAVAŞI BAŞLATACAK

ABD’de yayımlanan Foreign Policy dergisi, Türk dış politikasının kısa süre önceye kadar herkesin dilinde olduğunu ancak bugün bu politikadan geriye sadece enkaz kaldığını yazdı. S. Arabistan, askeri operasyonu Türkiye ile koordineli yürütebileceklerini açıkladı. Olası bir kara harekatı, Şii-Sünni savaşına dönüşebilir.

Celal ÇETİN

“Komşularla sıfır sorun” politikası izleyen Ankara’nın yakın bir zamana kadar komşularıyla iyi ilişkiler kurduğunu belirten Foreign Policy yazarı Henri Barkey, “Türkiye, akıllı bir diplomasiyle demokratikleşme ve ekonomik reformlar üzerinden yumuşak güç kullandı. Ankara bu sayede bölgesel çatışmalarda arabulucu rolü oynadı” değerlendirmesinde bulundu.

YANLIŞ HESAPLARIN KURBANI OLDU

Bu politikadan geriye sadece enkaz kaldığını kaydeden Barkey, şöyle devam etti: “Bu politika, Arap Baharı’ndaki, özellikle de Suriye’deki beklenmedik değişimin ve iç ve dış politikadaki yanlış hesapların kurbanı oldu. Türkiye, ABD, Rusya, AB ve bölgedeki hemen her komşusuyla ilişkilerini bozdu.”

SURİYE HER ŞEYİ DEĞİŞTİRDİ

Henri Barkey, Türkiye’nin politikasında değişiklik yapılmasına neden olan süreci ise, şöyle anlattı:

“2010 yılında Arap Baharı başladığında, Ankara, Türkiye’nin bölgenin en büyük gücü olabileceğine karar verdi. O dönemde dışişleri bakanı olan Başbakan Ahmet Davutoğlu, Türkiye’nin Ortadoğu’daki değişim rüzgarını yöneteceğini söyledi. Ancak Mısır’da Müslüman Kardeşler hükümetinin devrilmesiyle Ankara’nın politikası çöktü. Özellikle Suriye’deki Beşar Esad yönetiminin Ankara tarafından desteklenen isyan karşısında gösterdiği direnç, Türkiye’nin dış politikadaki hırslarını yerle bir etti.”

S. ARABİSTAN-TÜRKİYE KOORDİNASYONU MU?

The Guardian gazetesi, Suriye’ye kara birlikleri göndermeye hazır olduğunu açıklayan Suudi Arabistan’ın, operasyonu Türkiye ile koordinasyon içinde yürütebileceğini yazdı.

Türkiye’nin Suriye’de kara operasyonu düzenleyeceğine dair iddialar giderek artarken, Suudi Arabistan, IŞİD’e karşı uluslararası koalisyona, kara kuvvetleriyle katılmaya hazır olduğunu açıklamıştı. Al Arabiya televizyonuna konuşan Suudi Arabistan Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Ahmet El Asiri, “Suudi Arabistan Krallığı, koalisyonun IŞİD karşıtı kara operasyonlarına katılmaya hazır” demişti.

The Guardian’ın ulaştığı Suudi kaynaklar, Suriye'ye binlerce özel birlik askerinin gönderilebileceğini, sevkiyatın Türkiye ile koordinasyon içinde yapılabileceğini söyledi.

ANKARA VE RİYAD, ESAD'I DEVİRMEKTE KARARLI

Haberde, Türkiye ve Suudi Arabistan’ın birkaç hafta önce ortak bir askeri koordinasyon organı kurduğu hatırlatılırken, iki ülkenin de Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ı koltuktan indirmekte kararlı olduğu belirtildi.

CNN Arabic internet sitesinde yer alan habere göre Suudi Arabistan öncülüğünde 150 bin kişilik koalisyon askeri Suriye’ye girecek. CNN Arabic kanalının ismini gizli tuttuğu Suudi yetkililere göre çoğunluğunu Suudi askerlerin oluşturduğu orduda Mısır, Ürdün ve Sudan askerleri bulunuyor. Türkiye, Fas, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve BAE de gerekli eğitimleri verdikten sonra operasyona katılmak üzere S. Arabistan'a birlikler gönderecek. Haberde Suriye’nin kuzeyine Türkiye üzerinden girecek birliklerin yürüteceği operasyonlar için ortak bir komuta merkezi oluşturulacağı da ileri sürüldü. Asya ülkelerinden Malezya, Endonezya ve Brunei’nin de orduda yer alacakları ancak bu üçlü gücün, ayrı bir komutanlığa dahil olacağı bildirildi” deniliyor.

OPERASYON KARARI HAFTAYA ÇIKABİLİR

Suudi Arabistan’ın Suriye’de kara operasyonu düzenlemesiyle ilgili kararın gelecek hafta Brüksel’de yapılacak NATO zirvesinde alınabileceği belirtiliyor.

ABD Savunma Bakanı Carter da Suudilerin IŞİD karşıtı koalisyona kara kuvvetleriyle katılma fikrini “memnuniyetle karşıladığını” belirterek konuyu gelecek hafta Brüksel'de Suudi yetkililerle ele alacağını söylemişti.

S. ARABİSTAN KOALİSYONU FELAKET OLACAK

Suudi Arabistan’ın oluşturduğu ve içinde Türkiye’nin de bulunduğu koalisyonun Suriye’ye kara harekatı planlarının “felaketle” sonuçlanacağı belirtiliyor. Strateji uzmanlarına göre Körfez ülkelerinin gücü, Suriye’de bir kara operasyonu yapmaya yetmez. Bu nedenle Türk Ordusu’nun gücüne ihtiyaçları var.

Uzmanlara göre sözkonusu koalisyonun arkasında ABD var ve Suudi Arabistan üzerinden Suriye’deki etkinliğini artırmayı düşünüyor. Washington, Cenevre’de 29 Şubat’ta devam etmesi beklenen Suriye barış görüşmeleri öncesi mevzi kazanmaya çalışıyor. Ancak Suudi liderliğindeki koalisyonun askeri operasyonu, barış görüşmelerine darbe vuracak.

Uzmanlara göre Cenevre 3 ve 4’üncü tur görüşmelerden çıkacak sonucun ABD, Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar gibi Esad düşmanı ülkeleri tatmin etmeme ihtimaline karşılık tedbir alınıyor. Sahada askeri gücünü artıracak olan koalisyon ve ABD, Cenevre görüşmelerine güçlü girmeyi planlıyor.

TÜRK VE İRAN ORDULARI KARŞI KARŞIYA GELECEK

Bu noktada Rusya ve İran’ın tavrı önem kazanıyor. İran, Suriye’ye girecek Suudi Arabistan askerlerinin “tabutlarda geri gönderileceği” uyarısında bulunmuştu. Uzmanlara göre ABD’nin Suudi Arabistan ve Türkiye’yi kullanması gibi Rusya da İran’ı kullanacak. Bir anlamda “vekaletler kara savaşı” yaşanabilir.

Öte yandan Suriye’de IŞİD dahil 50’den fazla mühilif grup bulunuyor. Bu gruplar Suriye rejiminin yanısıra birbirleri ile de savaşıyor. Olası bir kara herekatında muhalif gruplar ve onbinleri bulan savaşçılarını ortak bir noktada birleştirmek mümkün olmayacak. 5 yıllık Suriye içsavaşı, Suudi Arabistan ve Türkiye’nin müdalesi ile belirsiz bir sürece girecek.

Böyle bir savaşta asıl kayıpları, karşı karşıya gelecek olan Türk ve İran orduları verecek. Sünni AKP’nin Şii İran’a bakışı biliniyor. Böyle bir savaş, mezhep savaşına dönüşecek. Kazanan ise ABD ve Batı olacak. Hanry Barkey’in dediği gibi AKP’nin hırsları yeni bir kanlı süreci başlatacak.

07.02.2016