RUSYA ORTADOĞU’DA ABD’YE ŞAH-MAT ÇEKTİ

Rusya ile ABD orduları arasındaki görüşmelerin yeniden canlandırılacağı belirtildi. Açıklama Rusya Savunma Bakanlığı’ndan geldi. Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, ABD’li mevkidaşı Ashton Carter ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. 50 dakika sürdüğü açıklanan görüşme, Şoygu ile Carter’ın Ağustos 2014’ten sonra gerçekleştirdiği ilk doğrudan temas oldu.

Celal ÇETİN

Görüşmenin içeriğine dair bilgi veren Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü İgor Konaşenkov, “Bakanlar, ordular arası görüşmelerin eskisi gibi sürdürülmesi ve karşılıklı danışma temaslarının devam ettirilmesine karar verdi” dedi.

ORTADOĞU’DA BİRÇOK KONUDA TUTUMLAR BİRBİRİNE BENZİYOR

Şoygu ve Ashton’ın Ortadoğu’daki durumu da ele aldığını belirten Konaşenkov, “Bakanlar, Ortadoğu’daki durumla ilgili birçok konuda ülkelerinin tutumlarının birbirine benzediği sonucuna vardı” ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, önceki günlerde yaptığı açıklamada Rusya’nın kendilerine ordular arası görüşmeler teklif ettiğini duyurmuştu. ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü Peter Cook da daha sonra Ukrayna krizi nedeniyle Rusya ile ordular arası ilişkileri askıya aldıklarını hatırlatmıştı.

SURİYE’DE UZLAŞMA UMUDU MU?

ABD ve Rus ordularının yeniden doğrudan görüşmelere başlama kararı, Ortadoğu’da yeni gelişmelerin ipuçları olarak algılanıyor.

Beşinci yılına giren Suriye içsavaşında ABD ve Batı bloğu Esad muhaliflerine maddi ve askeri destek sağlarken Rusya uzun süre barışçı çözüm arayışlarını sürdürdü.

Ancak Suriye’nin giderek Ukrayna örneğine benzemesi ve Suriye Ordusu’nda asker ve silah açığının ortaya çıkması üzerine Moskova ağırlığını koymaya başladı.

Silah takviyesine hız veren Rusya, son zamanlarda askeri varlığını da artırmaya başladı. Rusya, Esad rejimini sonuna kadar koruyacaklarını açıkça deklare etti.

Bu rest, Rusya’nın Kırım’da izlediği kararlı tavrını bilen ABD’yi korkuttu.

Rusya, Ukrayna’da iç karışıklık çıkartarak kuşatma planını uygulayan ve Kırım’ı koparmaya çalışan ABD’ye, Kırım’ı ilhak ederek cevap vermişti.

Rusya Suriye’nin ikinci Kırım vakasına dönüşebileceği tehlikesini gördü ve aynı kararlılıkla karşı durdu. Bu karşı duruş, bölgede daha fazla karışıklık istemeyen ABD’ye geri adım attırdı.

ABD, Suriye’de Esad rejimini muhalifleri kullanarak devirmek istedi. Bu amaçla eğit-donat programı çerçevesinde yaklaşık 5 bin muhalifi eğitti ve Suriye’ye gönderdi. Ancak bu muhalif grupların çoğu Nusra cephesine katıldı, bir kısmı savaşmaktan vazgeçti. ABD, eğittiği son grubun izini ise kaybetti. Günler sonru grubun Nusra cephesine katıldığı ortaya çıktı.

ABD eğit-donat projesinin işe yaramadığını gördü. Suriye’ye fiili olarak asker göndermesi mümkün olmayan ABD’nin, Rusya’nın kararlılığı karşısında fazla bir şansı kalmadı.

Rusya’nın karşısında ABD’nin iki seçeneği vardı; ya Rusya ile sıcak savaşı göze alacak veya uzlaşmayı kabul edecek. Savaşı göze alamayacağı biliniyor. Geriye uzlaşma seçeneği kalıyor.

Bir suredir Washington ile Moskova arasında gayriresmi görüşmelerin yapıldığı biliniyordu. Bu görüşmelerde, Suriye’de rejimin ve muhaliflerin yer alacağı bir yönetim sistemi üzerinde duruluyordu. Esad’ın zayıflaması ABD’yi cesaretlendirdi ve çözümü öteledi. Ancak hesaba katmadığı Rusya’nın kararlılığı dengeleri yeniden değiştirdi.

Rusya Suriye konusunda geçmiş deneyimleri ile hareket ediyor. Afganistan gibi Rusya’ya travma yaşatan bir örnek, Moskova’nın Ukrayna'da daha akılcı, stratejik politikalar izlemesini sağladı. Ukrayna’da başarılı olan bu stratejiyi şimdi Suriye’de uyguluyor. ABD’nin Suriye’yi kendisi için ikinci bir Afganistan’a çevirmesi ihtimalini gözardı etmiyor ve ülkenin genelini değil, en stratejik bölgelerini kontrol altına alıyor.

Askeri açıdan tavrını koyan Moskova, diğer yandan gerek IŞİD’e ve gerekse diğer terör gruplarına karşı ABD ile birlikte mücadele etme teklifini tekrarlıyor. Büyük ülkelerden birinin katılmadığı koalisyonun başarılı olamayacağını ispatlayan Moskova, diplomatik alanda da başarılı bir taktik izliyor.

GÖÇ KRİZİ ABD’Yİ KÖŞEYE SIKIŞTIRDI

Öte yandan Avrupa’da dalga dalga yayılan Suriyeli göçmen krizinde fatura ABD’ye kesilmeye başlandı. Almanya, Fransa ve diğer ülkeler, ABD’nin Ortadoğu’da izlediği saldırgan politikaların göçlere yol açtığını daha güçlü dile getirmeye başladılar.

Sınırları kapatmanın sorunu çözmeyeceğinin farkında olan Avrupa, “sorunu kaynağında çözme” politikasına yöneldi. Sorunun kaynağı Suriye, aktörleri de ABD'nin kendisi ve AKP gibi yandaş hükümetler. Suriye’de barış sağlanırsa göç dalgaları durdurulabilir.

Sonuç itibariyle ABD Ortadoğu’da ciddi bir direnişle karşılaşmış durumda. Yanlış ve kanlı politikaları sonucu geleneksel müttefikleri Avrupa’yı bile karşısına aldı. Rusya’nın kararlı tavrı karşısında geri adım atmak zorunda kalıyor.

Rusya Ortadoğu satracında ABD’ye “şah-mat” çekti…

18.09.2015