İRAN, ERDOĞAN’IN SÜNNİ LİDER HAYALLERİNİ YIKTI

İran, Batı ülkeleriyle yaptığı nükleer anlaşmanın ardından şimdi de Suriye ve Yemen konusunda Körfez ülkeleri ile müzakerelere hazırlanıyor. Bölgede Sünni lideri hayalleri biten AKP pükümeti, görüşmelere dahil olmak için girişimlerini sürdürüyor. Ancak İran ile güvenli bölgeler ve Suriye konusunda farklı düşünen AKP’nin İran tarafından görüşmelere dahil edilip edilmeyeceği bilinmiyor.

Celal ÇETİN

İran, radikal İslamcıların tehdidi altındaki Suriye ve Yemen konusunda harekete geçiyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahiyan, sekiz Körfez ülkesiyle müzakerelerin ilk turuna eylül ayında başlamayı planladıklarını açıkladı.

Abdullahiyan müzakerelerin dışişleri bakanları düzeyinde ya katılımcı ülkelerden birinde ya da müzakerelere katılmayan tarafsız bir ülkede yapılacağını belirtti.

Müzakerelerde Suriye ve Yemen'de yaşanan gelişmelerle ilgili olarak İran ve Körfez ülkeleri arasında siyasi farklılıkların giderilmesi ve ortak bir girişim başlatılması amaçlanıyor. Asıl hedef ise IŞİD'e karşı daha etkin mücadele edilebilmesi.

Tahran, iç savaşın devam ettiği Suriye ve Yemen'deki sorunların ortak bir politika üretilmeden çözülemeyeceği görüşünü savunuyor.

Görüşmelere altı Körfez ülkesi, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Oman, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) katılması bekleniyor.

AKP’NİN SÜNNİ LİDER HAYALİ BİTTİ

İran’ın girişimleiyle Yemen ve Suriye başta olmak üzere bölgedesiyesi  çözüm arayışları hızlanırken, Türkiye, gelişmelerin dışında kalmamak için çaba gösteriyor. Verilen bilgilere göre AKP hükümeti, İran, ABD ve Rusya ile farklı kanallar üzerinden iletişim kurmaya çalışıyor.

Bir zamanlar Katar, Kuveyt, BAE, Suudi Arabistan gibi ülkelerleSünni ittfak kurarak Esat muhaliflerini destekleyen AKP hükümeti, eski müttefiklerinin İran’ın etrafında toplanmasının sıkıntısını yaşıyor.

AKP hükümetinin “bölgenin Sünni lideri olma hayallerinin” sona erdiğini, kontrolün rakibi Şii İran’a geçtiğini görüyor. Fazla bir seçeneği olmayan AKP hükümeti, ya İran’ın yeni konumunu kabullenecek veya dışlanacak.

Gelinen noktada Türkiye’nin hedefleri ile ABD’nin hedefleri uyuşmuyor. Buna karşılık İran ile ABD’nin bölgeye başık açılarında paralellik oluştu. Buna Rusya’nın da sıcak baktığı belirtiliyor. Ancak Türkiye’nin sebeplerinden hiç biri ABD açısından öncelik taşımadığı ve ABD hedefleriyle ilgisi olmadığı için Washington ‘güvenli bölge’ fikrine sıcak bakmıyor.

Suriye konusunda görüşmeler yapmak üzere Türkiye’ye gelmesi beklenen İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in ziyaretinin iptali, İran’ın Türkiye’ye mesajı olarak yorumlanıyor.

İRAN, GÜVENLİ BÖLGELERE KARŞI

Ancak Türkiye’nin bu girişimleri ile İran’ın Suriye’de güvenli bölge porjesine karşı olması arasında çelişki bulunuyor. Bilindiği gibi İran, Suriye topraklarında güvenli bölge kurmasına karşı olduğunu açıkladı.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Emir Abdullahiyan, konuya ilişkin yaptığı konuşmada, “Bu tip gereksiz eylemlerle bölgenin daha sorunlu hale gelmesine gerek yoktur” dedi.

İran olarak Türkiye’nin güvenliğini önemsediklerini kaydeden Abdullahiyan “Suriye ve ona komşu ülkelerin güvenliği, ancak bazı oyuncuların terörizmi araçsal kullanmaktan vazgeçtikleri takdirde güvence altına alınmış olacak” ifadelerini kullandı.

Abdullahiyan; “Suriye topraklarında güvenli bölge oluşturulmasını, bu ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin ihlali olarak görüyoruz. Soruna uluslararası hukukun çiğnenmeyeceği bir çözüm yolu bulunmalı. Suriye meselesinde tek çözüm yolu ‘siyasal girişimlerdir” şeklinde konuştu.

15.08.2015