ORTADOĞU'DAKİ KÜRTLER ARASINDAKİ AYRIŞMA BÜYÜYOR

IŞİD’e karşı savaşması için eğitilen Peşmergeler, K. Irak’la Suriye’li Kürtler arasında sorun olmaya başladı. Musul saldırısı için eğitilen Peşmerge’nin Suriye’ye gönderilmesi planına PYD karşı çıkıyor. Bu durum, iki ülkedeki kürtler’in arasındaki anlaşmazlığın derinleştiğini gösteriyor.

Celal ÇETİN

ABD’nin öncülüğgünde Türkiye ve diğer ülkeler tarafından Peşmergeler “eğit-donat” kapsamında IŞİD’le savaşmak üzere eğitilmeye başlandı. Eğitimin ilk hedefi, IŞİD’in başta Irak olmak üzere bölgedeki ilerleyişini durdurmaktı.

7 bin kişiyi bulan ilk grup Peşmerge, ilkbaharda yapılması planlanan Musul saldırısı için eğitildi. Ancak saldınının ertelenmesi ile 7 bin Peşmerge’nin Suriye’ye gönderilmesi gündeme geldi.

Anlaşmazlık bu noktada başladı.

Suriye’deki Kürtler’in temsilcisi PYD, Peşmergelerin Kürdistan Demokratik Partisi'nin (KDP) bölgedeki etkisini artırmak için askeri temel oluşturulmasından endişe ediyor.

Koalisyon tarafından kurulan eğitim kampları, askeri yardımın çok önemli bir biçimi olarak gösteriliyor. Kurulmalarına ilişkin karar, en üst düzeyde alınmıştı. Ancak bu kamplarda eğitilen birlikler gereksiz kalırsa ve siyasi durumun karmaşık olduğu Kuzey Irak ile Batı Kürdistan olarak kabul edilen Rojava’da tehdit haline gelirlerse bu merkezler kapatılarak ABD'nin askeri yardımına son verilecek.

Koalisyonun sunduğu askerleri eğitme sistemi, siyasi partilerin halen kontrolündeki silahlı gruplara dayandığı Kuzey Irak Kürt Bölgesi ile Suriye'deki Kürt bölgelerin gerçek durumuna uymuyor. Bu sistemi kırmak kolay değil.

Kuzey Irak'ta tüm askeri birlikleri bir tek bakanlığın kontrolünde toplama çabası başarısız oldu, tüm birlikler halen partilere bağlı kalıyor. Yeni askerleri eğitmek oldukça kolay, ABD bunu birçok ülkede yaptı, örneğin Afganistan’da. Ancak Kürt bölgelerindeki yönetim yapısı modern değil, burada iktidar, kendi milis güçlerine dayanan partilerin elinde.

ROJAVA’DA PEŞMERGE İSTENMİYOR

Kobani Kantonu’ndaki Kürt yetkililer, bölgelerinde Peşmerge istemediklerin net bir dille açıklıyor:

“YPG-YPJ milis birlikleri, 5 yıldır bu toprakları koruyor. Milis birlikleri, Rojava’da bulunan tek meşru askeri güç. Kantonlarda siyasi yönetimin dayandığı ilkelere göre, Rojava’da diğer askeri güçlerin bulunması kabul edilemez. Rojava’da peşmerge yok, peşmerge birlikleri sadece Güney Kürdistan’da (Kuzey Irak Kürt Bölgesi) var, orada resmi statüleri var. Kuzey Irak’ta bulunan ve Rojavalı olduklarını söyleyen savaşçılar, buraya gelip YPG saflarında kendine yer bulabilir. Gönüllü olarak, bireysel olarak YPG saflarına katılabilir ve 6 ay veya daha fazla hizmet edebilirler. Burada, Kuzey Irak’ta aldıkları maaşının aynısını alacaklar. Askerlerimiz, aylık 300 dolar alıyor. Ancak bir isteğimiz var, kendilerine peşmerge demesinler. Rojava’da peşmerge yok ve olamaz. Peşmerge Kuzey Irak’ta savaşıyor."

EĞİT-DONAT’IN SİYASİ ALTYAPISI EKSİK KALDI

IŞİD’e karşı savaşın kritik olan ilk aylarında verilen eğitim kararı, uygulamada iyi düşünülmemiş ve siyasi açıdan tehlikeli veya en azından zamanının yanlış olduğu ortaya çıktı. ABD’li askerler tarafından eğitilen Kürtler, siyasi eğitimden geçmedikleri ve Kürt bölgelerinde var olan ilişkiler sistemine dahil edilmedikleri için gerçek Peşmerge olamadı.

Siyasi yapılara entegre edilemeyen Kürtler, bağlı oldukları yapıların emirleri ile hareket ediyorlar. Bağlı oldukları yapılar ise, bulundukları bölgede Kürtler’in tek temsilcisi olduklarını iddia ediyor.

IŞİD sorununun bitmesi ile hem Kürtlerin kendi aralarında, hem Kürtlerle Araplar ve Türkmenler arasında ciddi catışmaların çıkma olasılığı artıyor.

09.07.2015