ÇİN ABD'NİN KABUSU OLUYOR

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, kritik alanlarda önemli anlaşmalara imza atmak üzere beraberinde kalabalık bir heyetle Pakistan’da. Ziyaret sırasında Çin ile Pakistan arasında 46 milyar dolarlık yatırım anlaşması imzalanması bekleniyor. Ekonomik gücünü harekete geçiren Çin’in 2020 yılında on trilyon dolarlık bir ekonomi ile ABD’ninkine eşit veya yakın bir ekonomiye ulaşacağı tahmin ediliyor.

Celal ÇETİN

Şi’nin Pakistan temaslarında başta bu ülke ile enerji ve ulaştırma olmak üzere birçok alanda büyük kapsamlı anlaşmaların imzalanması bekleniyor. Çin resmi basınında yer alan haberlere göre, Çin liderinin iki gün sürecek Pakistan ziyaretinde Pekin ve İslamabad yönetimleri arasında 46 milyar dolarlık yatırım anlaşması yapılacak. Pakistan'ın özellikle altyapı ve enerji alanlarında yapılacak anlaşmalara yoğunlaşacağı kaydediliyor.

Önceki Çin lideri Hu Cintao’nun 2006’daki ziyaretinin ardından devlet başkanı düzeyinde Pakistan’a ilk resmi ziyareti yapan Şi’nin ana gündem maddesinin ise “Çin-Pakistan ekonomi koridoru” başlığı oluşturuyor.

İki ülke arasındaki görüşmelerin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Kaşgar vilayeti üzerinden Pakistan’ın Gwadar limanı arasında kurulacak “ekonomi koridoru” üzerinde yoğunlaşması bekleniyor. Kaşgar-Gwadar demiryolu projesi, geçen yıl Çin Başbakanı Li Kıçiang’ın Pakistan’a yaptığı ziyarette sonuçlandırılan en önemli anlaşmalardan biriydi.

Pakistan-Çin ortak fonuyla inşa edilen ve işletmesini Çin’in yaptığı Gwadar limanının da görüşmelerin gündem maddelerinden olacağı belirtiliyor.

İRAN GAZI İÇİN YENİ BORU HATTI PROJESİ

Diğer yandan iki ülke yetkilileri, İran’dan başlayıp Pakistan üzerinden Çin’e kadar uzanacak bir doğalgaz boru hattının inşası için olasılıkların da masaya yatırılacağını ifade ediyor.

Afganistan hükümeti ile Taliban arasındaki barış görüşmelerinde Çin’in arabuluculuğunun masaya yatırılacağına işaret edilirken, Afganistan’da uzlaşı ve ülkenin yeniden inşasında ortak çabanın, bölgede istikrar ve güveni artırarak Çin’in Tarihi İpek Yolu projesine katkı sağlayacağı savunuluyor.

ASKERİ İŞBİRLİĞİ

Çin ve Pakistan arasında 12 milyar dolarlık ticaret hacmi bulunuyor ve bu rakamın gelecek iki yılda 15 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.

Askeri alanda ise İslamabad yönetiminin ay başında açıkladığı Çin’den sekiz denizaltı satın almasına ilişkin resmi anlaşmanın da Şi’nin Pakistan ziyareti sırasında imzalanarak sonuca bağlanacağı vurgulanıyor.

Çin Devlet Başkanı Şi, geçen yıl eylül ayında yapmayı planladığı Pakistan ziyaretini, bu ülkedeki hükümet karşıtı gösteriler nedeniyle iptal etmişti. Şi, Pakistan’dan sonra Endonezya’da düzenlenen Asya-Afrika Liderler Zirvesi’ne katılmak üzere bu ülkeye gitti.

ÇİN STRATEJİK AKILLA HAREKET EDİYOR

Çin stratejik odağını ekonomi ağırlık merkezli “çok yönlü ulusal güç ve stratejik kuvvet projeksiyonu” geliştirme yönünde sürdürüyor. Çin, “barışçı yükselme” stratejisi ile gücünü artırma sürecini başarıyla yürütüyor. Hızlı ekonomik gelişmesi ile önümüzeki 20 yılda ABD’nin en önemli rakibi olacak yükselen güç olarak görülüyor. Yaptığı reformlar ile ticari engelleri azaltan ve ekonomisini dışarıya açan Çin’in mevcut yıllık ekonomik büyüme oranı yüzde 7.8 civarında seyrediyor ve böyle devam ederse 2020 yılında on trilyon dolarlık bir ekonomi ile ABD’ninkine eşit veya yakın bir ekonomiye ulaşacağı tahmin ediliyor.

Çin’in stratejisi stratejik üst akla dayanıyor. ABD’nin güç kullanma uygulamalarını engellemek ve hareketlerini kısıtlamak için, silahlanma ve ittifak oluşturma yolu ile askeri karşıtlık yerine, yumuşak caydırma ve pasif direnişe başvurma taktiği uyguluyor.

Çin’in hegemon güç olma, sürdürme ve yönetme yaklaşımının temel unsurları da ilginç ve etkili. Zayıflama numarası yaparak, enerjisini saklayarak, rekabette öne çıkmayarak, sert muhalefet yapmayarak, olası rakip devletlerin dikkatlerini başka alternatiflere yönelterek ve başkalarının yutamayacağı kadar büyük ve karmaşık olduğu imajı vererek dikkatleri çekmeyi başardı.

Özetle Çin, Sun-Tzu’nun sözlerini dünya gücü olma yolunda çok iyi uyguluyor: “Yenilmemek kendi gücüne, yenmek düşmanın gücüne bağlıdır. Başarı; kendi kapasiteni korurken, düşmanı yenilebilir hale getirmektedir.”

20.04.2015