İSTENMEYEN ADAM NETANYAHU ABD KONGRESİ’NDE KONUŞTU

ABD Kongresin’de yaptığı konuşmada Netanyahu İran rejimini “radikal” ve “güvenilemez” olarak tanımladı ABD Başkanı Obama Netanyahu’nun konuşmasını, İsrail “uygulanabilir alternatif sunmadı” sözleriyle değerlendirdi. Demokrat Partililer’in Netanyahu’nun konuşması sırasında salonu terkederek protesto etme çağrısı, Amerika’nın İsrail’e yaklaşımının değişebileceğinin bir işareti olarak görülüyor.

İran rejimini “derin militan islam kökenli” ve “Amerika’nın ezeli düşmanı” olarak niteleyen İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Washington’un Tahran ile varmaya çalıştığı nükleer anlaşmayı  çok kötü bir anlaşma olarak niteledi.

Netanyahu Amerikan Kongresinin ortak oturumunda yaptığı konuşmada anlaşmanın, İran hükümeti’nin nükleer silah geliştirmesini engellemeyeceğini, aksine İran’ın nükleer silahları geliştirmesini sağlayacağı uyarısında bulundu.

İran rejimini “radikal” ve güvenilemez” olarak tanımlayan Netanyahu Amerika’yla varılacak anlaşmanın Tahran’ı nükleer silah geliştirme hedefinden vazgeçirmeyeceğini,  tersine önündeki engelleri kaldıracağını önesürdü.

Kongrede konuşması Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında bölünmeye neden olan Netanyahu, siyasi gerginliği yatıştırmaya çalıştı. İsrail Başbakanı, Başkan Obama’nın Amerika’nın askeri yardımlar ve İsrail’in “Demir Kubbe “ adlı füzevar sisteminin finansmanı gibi verdiği desteklere minnettar olduğunu söyledi.

Amerika’nın İran’a uygulanan uluslararası yaptırımları hafifletmemesini isteyen Netanyahu, yaptırımları kaldırmadan önce İran’dan davranışlarını değiştirmesini istenmesinin gerektiğini söyledi.

En az 60 Demokrat Kongre üyesi, İsrail ‘in güvenliğini Amerika’da partiler arası tartışmalara karıştırdığı gerekçesiyle Netanyahu’nun konuşmasını boykot etti.

OBAMA: NETANYAHU YENİ BİŞEY SÖYLEMEDİ

ABD Başkanı Barack Obama, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun Amerikan Kongresi'nde yaptığı konuşmada "yeni hiçbir şeyin olmadığını" söyledi.

Obama, ABD'nin yeni Savunma Bakanı Ashton Carter ile Beyaz Saray'daki görüşmesi sırasında yaptığı açıklamada Netanyahu'nun bugünkü konuşmasına değindi.

Netanyahu'nun konuşmasını Avrupalı liderlerle video konferansta olduğu için izleyemediğini, ancak metnini okuduğunu ifade eden Obama, İsrail Başbakanı'nın, konuşmasında İran'la sürdürülen nükleer müzakerelere herhangi bir "uygulanabilir alternatif" sunmadığını belirtti.

Netanyahu'nun, ABD ve İsrail arasındaki bağların sarsılmaz olduğu, İran'ın ABD, İsrail ve bölgenin çıkarına aykırı faaliyetlerde bulunduğu, İsrail'i defalarca tehdit ettiği ve Yahudi karşıtı söylemler sergilediği noktasındaki sözlerine katıldığını kaydeden Obama, "Ancak ana konuda, İran'ı çok daha tehlikeli hale getirecek ve bölgede daha fazla eylemlerde bulunması olanağı tanıyacak nükleer silah edinmesini nasıl önleyeceğimiz konusunda, İsrail Başbakanı herhangi bir uygulanabilir alternatif sunmadı" dedi.

 

BU FIRSATI KAÇIRMAMIZ HATA OLUR

 

Obama, Netanyahu'nun neredeyse aynı konuşmayı, İran'la geçen yıl varılan geçici anlaşmada da yaptığını hatırlatarak, o anlaşmanın İran'ın nükleer programının dondurulması ve geriye götürülmesiyle neticelendiğine işaret etti. Netanyahu'nun sunduğu alternatifin, anlaşmasızlığa tekabül ettiğini dile getiren Obama, bunun da İran'ın nükleer programını tekrar başlatıp hızlandırmasına yol açacağını kaydetti.

 

Ortada henüz bir anlaşmanın olmadığına da dikkati çeken Obama, "İran'ın kabul ettiği, masada kesinlikle bir anlaşma olana kadar bekleyelim. O noktaya gelince herkes anlaşmayı değerlendirebilir. Eğer benim altına imza attığım bir anlaşma olursa, bunun İran'ın nükleer silah edinmesini önlememizin en iyi yolu olduğunu kanıtlayabileceğimizi garanti edebilirim. Bu potansiyel fırsatı kaçırmamız ağır bir hata olur" diye konuştu.

 

ABD`NIN İSRAİL`E YAKLASIMI DEGISIR MI?

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Cumhuriyetçi Parti’nin daveti üzerine Kongre’de konuşması, Washington’da önemli bir tartışma konusu. Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice’ın Netanyahu’nun Cumhuriyetçi Parti’nin davetini kabul etme kararını sert bir dille eleştirmesi, Amerika ve Ortadoğu’daki en yakın müttefiki İsrail arasındaki ilişkiler konusunda bazı kuşkulara neden oldu.

Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice’in bir televizyon programında sarfettiği sözler, Netanyahu’nun Kongre’de yapacağı konuşmaya yönelik en sert eleştiriydi: ”Her iki tarafta da partizanlığın arttığını görüyoruz. Bu sadece talihsizlik değil, aynı zamanda Amerika-İsrail ilişkilerine zarar veren bir durum.”

Sorun, davetin, Başkan Obama’nın Kongre’deki Cumhuriyetçi Partili rakiplerinden gelmesinden ve Netahyahu’nun Obama’yla görüşmeyecek olmasından kaynaklanıyor.

Susan Rice’ın sözlerinin arkasında duran Beyaz Saray yetkilileri, İsrail’le ilişkilerin iç siyaset konularının ötesine geçmesi gerektiğini savunuyor.

Beyaz Saray sözcüsü Josh Earnest, ”Amerika ve İsrail arasındaki ilişkilerin siyasi partiler arasındaki ilişkilere indirgenmemesi gerekir. Amerika geleneksel olarak bu noktaya büyük özen gösterir” şeklinde konuştu.

Rice, Obama Yönetimi’nin yaşadığı hayal kırıklığını ve kimilerine göre Amerika-İsrail ilişkilerinin geçirdiği en gergin ve kötü dönemle ilgili görüşlerini en açık şekilde dile getirdi.

Başkan Obama’nın İran’la müzakere yapma isteği, İsrail’le yaşanan gerginliğin nedenlerinden biri. Ancak iki liderin iyi geçinemediği yıllardır biliniyor.

Bazılarına göre iki ülke arasındaki ilişkilerin bozulması mümkün değil. Örneğin Başkan Obama, Gazze’den gelen roketlere karşı koruma sağlayan Demir Kubbe savunma sistemi için fonlar dahil, İsrail’e askeri yardımların sürmesine ilişkin yasayı imzaladı.

Dışişleri Bakanlığı eski yetkililerinden Aaron David Miller, şu anda yaşanan sorunları mevcut şartların yarattığı zorluklara bağlıyor: ”Netanyahu ve Obama arasındaki kişisel ilişkiler, ucuz dizi filmleri andırıyor. Amerika ve İran’ın müzakere masasına oturacak olması ve buna bağlı olarak hem Amerika’nın hem de İsrail’in giderek hassaslaşması, Cumhuriyetçi Parti’nin Obama döneminde ilk kez Kongre’yi ele geçirmesi ve İsrail’deki seçimlerin yaklaşıyor olması bu gerginliği arttırıyor.”

İki parti de geçmişte İsrail’e destek veriyordu. Ancak Demokrat Partililer’in Netanyahu’nun 3 Mart’ta yapacağı konuşmayı salonu terk ederek protesto etme çağrısı, Amerika’nın İsrail’e yaklaşımının değişebileceğinin bir işareti olarak görülüyor.

Daha önceki yıllarda İsrail yanlısı en büyük lobi olan AIPAC’in yıllık toplantılarına katılıp konuşma yapan Başkan Obama, bu kez toplantılara Amerika’nın Birleşmiş Milletler Temsilcisi Samantha Powers ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice’ı gönderdi.

03.03.2015