UKRAYNA’DA ANLAŞMA SAĞLANDI

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Petro Poroşenko, Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande ve Almanya Başbakanı Angela Merkel’in Belarus’un (Beyaz Rusya) Minsk kentinde 16 saat süren müzakerelerinden “Ukrayna için barış umudu” çıktı. Taraflar umutlu açıklamalar yaptı.

11 Şubat’ta başlayan ve 16 saat süren zorlu pazarlıkların ardından ortak bir metin imzalamayı başaran liderler, 15 Şubat itibariyle ateşkes ilan edilmesi ve tarafların sınırdan ağır silahlarını çekerek, karşılıklı esirleri serbest bırakması üzerinde anlaştılar. Hollande, “Bu, Ukrayna için gerçek bir umut, AB için bir rahatlama sağlayacak bir ilk adımdır,” derken, Merkel daha temkinli bir açıklama yaparak “Hala çok büyük engeller var” uyarısında bulundu.

Ukrayna’da ayrılıkçı Rus milliyetçileri ile Ukrayna ordusu arasında bir yıla yakın bir zamandır süren krizin çözümünde önemli bir aşamaya gelindi. Belarus’un Minsk kentinde biraraya gelen ve Normandiya Dörtlüsü olarak adlandırılan Almanya, Fransa, Rusya ve Ukrayna liderleri, 16 saat süren pazarlık maratonunun ardından ateşkes imzalamayı başardılar. Görüşmelerin arından bir taraftan Minsk sürecinin uygulanmaya geçirilmesini öngören ateşkes anlaşması imzalanırken, diğer taraftan da Almanya ve Fransa’nın garantör devlet olduklarına dair anlaşma imza altına alındı. Anlaşmaya göre taraflar 15 Şubat’ta ateşkes ilan edecek ve Ukrayna ordusu ile ayrılıkçıların çatıştığı alanda geniş silahsız bir tampon bölge yaratılacak.

Toplantı sonrası ilk açıklama Rusya lideri Vladimir Putin’den geldi. Putin, “En önemli konuda anlaşmaya vardık" diyerek ateşkes kararını duyurdu. Putin, “Hayatımın en önemli gecesi olmasa da, önemli konularda anlaşmayı başardık. Neden anlaşmak bu kadar uzun sürdü? Bunun maalesef Kiev hükümetinin Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetleri ile anlaşmayı reddetmesinden kaynaklandığını düşünüyorum. Herkes Donbass'ta barışa varılmasını istiyorsa Kiev'in bu yönetimlerle doğrudan temas kurması gerekir. Umarım krizin tüm tarafları önümüzdeki günlerde dikkatli davranır,” dedi.

HOLLANDE: “ANLAŞMA UKRAYNA İÇİN BİR UMUT”

Ardından açıklama yapan Hollande da, “Uzun sürdü, çözüm de uzun olacak ama bir anlaşmaya varmayı başardık. Ateşkes, 15 Şubat gece 00.00’da başlayacak. Ardından, sınırların kontrolü, ağır silahların çekilmesi, merkezi yapıdan uzaklaşma ve yeni bir yönetim sistemi ile ekonomik konular gibi diğer tüm sorunlar da bütünüyle ele alınacak. Merkel ve ben, Putin ve Poroşenko ile birlikte planın uygulanmaya konmasını kontrol edeceğiz. Herşey bitmese de bu ilk adım. Ukrayna için bir umut, AB için de bir rahatlama sağlamıştır. Fransa ve Almanya’nın da birlikte barışa yapabilecekleri katkının önemini de gözler önüne sermiştir,” dedi. Hollande, barış planının aynı gün toplanacak Avrupa Konseyi toplantısında da görüşülerek AB’nin diğer ülkelerinin de desteğinin sağlanacağını belirtti.

MERKEL TEMKİNLİ: “İLLÜZYONA KAPILMAYALIM”

Daha temkinli bir dil kullanmayı tercih eden Almanya Başbakanı Angela Merkel ise, “İllüzyona kapılmamamız gerekir. Önümüzde hala çok büyük engeller var. Ama şimdi çözüm için bir umudumuz var. Herşeyin daha iyiye gidebilmesi için gerçek bir şans var” diye konuştu.

GÖZLER PLANDA

Masada varılan ateşkes uzlaşmasının ardından gözler planın uygulanabilirliği ihtimaline çevrildi, zira 5 Eylül’de varılan ateşkes ve barış planının kağıt üzerinde kalması, bu süre içinde ayrılıkçı Rus milislerin Donetsk ve Luhanks bölgelerinde askeri üstünlük elde etmesi uzmanları temkinli açıklamalar yapmaya itiyor. Donetsk ve diğer çatışma yaşanan bölgelerin statüsü, Ukrayna’nın anayasasında bu bölgelerin yönetimi için yapacağı değişiklik, sınırın kimler tarafından kontrol edileceği ve daha da önemlisi bütün bu adımların ekonomik faturasını kimin ödeyeceği konusunda henüz net bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle temkinli bir dil kullanmayı tercih eden Merkel ve Hollande, Rusya ve Ukrayna’nın planı uygulaması için garantör olarak imza attılar.

PUTİN’DEN İTİDAL ÇAĞRISI

Rusya Devlet Başkanı Putin, "Birçok konuda anlaşma sağladık. Ukrayna Temas Grubu temsilcileri, Minsk mutabakatlarının uygulanması için birtakım önlemler alınmasını öngören anlaşmayı imzaladı. Öncelikle 15 Şubat 2015 saat 00.00'dan itibaren ateşkes, ağır silahların çekilmesi ve silahlı birliklerin geri çekileceği sınır hattı konusunda anlaşma sağladık" açıklamasını yaptı.

ANAYASA REFORMU YAPILACAK

Putin konuşmasına, "Kiev, ağır silahlarını bugün için ulaştığı sınırın gerisine çekecek. Donetsk ve Lugansk ise 19 Eylül'de üzerinde anlaşma sağlanan sınırların gerisine çekecek" ifadeleriyle devam etti. Rus lider, "Donbass'ta yaşayan nüfusun çıkarlarını gözetecek bir anayasa reformu yapılacak" diye de ekledi.

KİEV'İN DONBASS İLE DOĞRUDAN DİYALOĞU REDDETMESİ GÖRÜŞMELERİ UZATTI

Putin ayrıca, 'Görüşmeler, Kievli yetkililerin Donetsk ve Lugansklı yetkililerle doğrudan diyaloga geçmeyi reddetmesi nedeniyle bu kadar uzadı" vurgusunu da yaptı.

TARAFLARIN İTİDALLİ DAVRANACAĞINI UMUYORUZ

Rusya Devlet Başkanı, "Ukrayna'daki tarafları, akan kanı durdurmaya ve reel siyasi diyalog sürecine geçmeye bir kez daha çağırıyorum. Normandiya Dörtlüsü olarak, tam ateşkes sağlanıncaya kadar Ukrayna'daki tarafların itidalli davranacağını umuyoruz" ifadelerini de kullandı.

ANLAŞMA MADDELERİ

Minsk'te yürütülen müzakereler sonucunda üzerinde uzlaşma sağlanan anlaşma, 13 maddeden oluşuyor.

1- Donetsk ve Lugansk'ta tüm tarafların katılımıyla derhal ateşkes ilan edilmesi ve 15 Şubat 2015 saat 00.00'dan itibaren ateşkesin uygulamaya konulması,

2-  2- 100 mm ve üzerinde kalibreye sahip füze sistemlerinin en az 50 kilometrelik güvenlik bölgesi oluşacak şekilde; çoklu fırlatma düzeneğine sahip füze sistemlerinin en az 70 kilometrelik güvenlik bölgesi oluşacak şekilde; Tornado-S, Uragan, Smerch tipi çoklu fırlatma düzeneğine sahip füze sistemlerinin ve Toçka tipi taktik füze sistemlerinin 140 kilometrelik güvenlik bölgesi oluşacak şekilde sınır hattının gerisine çekilmesi,

Ukrayna ordusu için bugün itibarıyla ulaştığı sınırlar esas alınacak,

Donetsk ve Lugansk için 19 Eylül'de imzalanan Minsk Memorandumu'ndaki sınırlar esas alınacak,

AGİT, Ukrayna Temas Grubu'nun desteği ile süreçte yer alacak.

3- Ateşkesin ve ağır silahların tahliyesinin AGİT tarafından uydu, İHA, radar sistemleri ve diğer teknik gereçler kullanılarak gözetilmesi,

4- Geri çekilme tamamlandıktan sonraki ilk gün içinde, Ukrayna mevzuatına ve Ukrayna'daki "Donetsk ve Lugansk bölgelerinde geçici yerel yönetim düzeni" yasasına uygun olarak, yerel seçimler yapılması için model belirlenmesi ve söz konusu bölgelerin gelecekteki statülerine ilişkin görüşmelere başlanılması,

Anlaşma imza tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde Ukrayna Parlamentosu Yüksek Rada tarafından Ukrayna'daki "Donetsk ve Lugansk'ta geçici yerel yönetim düzeni" yasasına uygun olarak, 19 Eylül tarihli Minsk Memorandumu çerçevesinde özel statüye ilişkin kararnamenin kabul edilmesi,

5- Ukrayna'nın Donetsk ve Lugansk bölgelerindeki gelişmeler nedeniyle kişilerin sorgulanmasını ve cezalandırılmasını öngören yasanın yürürlüğe konulmasıyla af ilan edilmesi,

6- Tüm rehinelerin ve yasadışı yollardan gözaltına alınmış kişilerin serbest bırakılması ve takas edilmesi. Bu süreç, geri çekilme tamamlandıktan sonra en geç 5 gün içinde tamamlanmalı,

7- Uluslararası mekanizmalar çerçevesinde güvenli erişimin, sevkiyatın, korumanın ve ihtiyaç sahipleri için insani yardımın temin edilmesi,

8- Emekli maaşları ve diğer ödemeler gibi sosyal sorumlulukların yerine getirilmesi için sosyo-ekonomik temasların yeniden başlatılmasını sağlayacak modelin belirlenmesi.

Ukrayna yönetimi, bu amaçlar doğrultusunda çatışmalardan etkilenmiş bölgelerde kendi bankacılık sistemi yönetimini oluşturacak,

9- Devlet sınırında kontrolün Ukrayna hükümeti tarafından yeniden sağlanması,

10- Tüm yabancı silahlı oluşumların, askeri ekipmanların ve paralı askerlerin AGİT gözetimi altında Ukrayna sınırları dışına çıkarılması, tüm yasadışı silahlı grupların silahsızlandırılması,

11-  Ukrayna'da 2015 sonunda yürürlüğe girecek yeni anayasa ile birlikte adem-i merkeziyetçiliğin öngörüldüğü anayasal reformların yapılması, ayrıca 2015 sonuna kadar Donetsk ve Lugansk'a özel statü tanıtan daimi yasanın kabul edilmesi,

12- Ukrayna'daki "Donetsk ve Lugansk'ta geçici yerel yönetim düzeni" yasası çerçevesinde, yerel seçimlerle ilgili sorunların, Donetsk ve Lugansklı yetkililerin Ukrayna Temas Grubu ile yapacağı görüşmeler sonucunda belirlenmesi,

13- Ukrayna Temas Grubu'nun faaliyetlerinin, Minsk mutabakatlarının uygulanmasını gözetecek çalışma grubu kurularak daha aktif hale getirilmesi.

12.02.2015