ÇİN, AVRUPA’YI İŞGALE BAŞLADI

Dünyanın ekonomik ve teknolojik yeni lideri Çin, Avrupa’yı ekonomik bağlarla kendisine bağlıyor. Avrupa’nın liderlik savaşına giren İngiltere ve Fransa, Çin’le milyar dolarlık anlaşmalar imzaladı. Hükümet kurma çalışmalarıı sürdüren Merkel’in de Çin’e yönelik yeni stratejiler geliştirdiği biliniyor. Çin-Avrupa ilişkilerinin gelişmesi, ABD’nin yalnızlaşması anlamına geliyor.

Celal ÇETİN

Brexit sürecinin sancılarını hafifletmek için yeni ticari ortaklar arayan İngiltere Başbakanı Theresa May, 2016'da başbakanlık koltuğuna oturmasından sonra Pekin'e ilk kez resmi ziyaret yaptı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, May’e dört maddeli yol haritası sundu.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 2015'te Londra'yı ziyaretinde iki ülkenin ilişkilerde Altın Çağ'a geçmeyi kararlaştırdığını hatırlatarak İngiltere Başbakanı Theresa May'e bunun pekiştirilmesi çağrısı yaptı.

Avrupa ve Afrika'ya uzanan yeni İpek Yolu niteliğindeki 'Bir Kuşak, Bir Yol' projesinin mimarı olan Şi, iki ülkenin zamanın eğilimlerine uyarak birbirlerinin kalkınmasına katkıda bulunması ve işbirliğini geliştirmesi yoluyla ikili ilişkilere yeni bir anlam katması gerektiğini belirtti.

Şİ'NİN YOL HARİTASI

Asya topraklarını uzun yıllar sömürmüş olan ve Hong Kong'u Çin'e ancak 1997'de devreden İngiltere'nin 21. yüzyılda kapısını çalması karşısında Çin lideri, dört maddeli bir yol haritası sundu:

1) İki ülke ilişkilerin gelecekteki gelişmesini stratejik bir bakış açısıyla kapsamlı şekilde değerlendirmeli ve tasarlamalı.

2) İki ülke ekonomik ve ticari işbirliğini teşvik etmek için birlikte çalışmalı.

3) İki ülke Birleşmiş Milletler, G20 ve Dünya Ticaret Örgütü gibi çok taraflı kurumlarda küresel sorunlara çözüm üretmek için görüş alışverişini ve işbirliğini pekiştirmeli.

4) İki ülke arasında halklar arası ilişkiler ve kültürel alışverişler artırılmalı.

13 MİLYAR $’LIK KÜRESEL STRATEJİK ORTAKLIK

Şi ile ortak basın toplantısında May de "Kurduğumuz, küresel stratejik ortaklığı daha ileriye taşımak istiyoruz" vurgusu yaparken ticari ilişkilerin sıkılaşması gibi halklar arasındaki ilişkilerin de eğitim ve kültür alanlarında geliştiğinden söz etti.

Kadın başbakan, Çin yönetimiyle plastik atıklarla mücadele konusunda ortak çalışma arzusunun ifadesi olarak Şi'ye BBC tarafından hazırlanan 'Blue Planet-2' belgeselini hediye etti.

Çin'e İngiliz sanayi devlerinden yaklaşık 50 temsilciyle çıkarma yapan May, ziyaretinde iki ülke arasında 13 milyar dolarlık anlaşmalara imza amayı hedefliyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2017'de 79 milyar dolara yükselmişti.

FRANSA’DAN SONRA SIRA ALMANYA’DA

İngiltere Başbakanı May’in ziyaretinden önce Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Çin’i ziyaret etmiş, Devlet Başkanı Şi Cinping ile nükleer enerjiden havacılık sektörüne uzanan 12 milyar dolarlık anlaşmalar imzalamıştı. Anlaşmalar arasında Areva-CNNC ortaklığında Çin'de nükleer yakıt yeniden işleme tesisi inşası, Airbus'un Çinli ortaklarıyla ayda altı tane A320 üretmesi, Çinli JD.com'un gelecek iki yılda Çinlilere 2.4 milyar dolarlık şarap ve konyak gibi Fransız mallerı satması, Çin'in 6 ay içinde 16 yıllık Fransız eti ambargosunu kaldırması gibi maddeler bulunuyor.

İki ülke arasındaki ticarette Fransa aleyhine 30 milyar avroluk açığın kapanmasından umudunu kesmiş gözüken Maliye Bakanı Bruno Le Maire ise Macron ile birlikte Çin'i ziyaret etmesine rağmen anlaşmalara tepki göstermişti. “Fransa'daki pek çok Çin projesine karşı çıkıyorum, reddediyorum. Biz uzun vadeli yatırımları kabul ederiz, yağmalama yatırımlarını değil” demişti.

İngiltere ve Fransa Çin’le ekonomik işbirliği yarışına girmişken Avrupa’da İngiltere’nin rakibi Almanya da sırasını bekliyor.

Hükümet kurma çalışmalarını sürdüren Almanya Başbakanı Angela Merkel’in Çin’le ilişkileri yeni bir zemine oturmak istediği biliniyor. Merkel, İngiltere ve Fransa açığını kapatacak yeni işbirlikleri için stratejiler geliştirdiği, Çin’in de Almanya’ya özel önem verdiği belirtiliyor.

YALNIZ AMERİKA

Çin’in İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerle uzun vadeli ve kapsamlı ekonomik anlaşmalar imzalaması, ABD’nin yalnızlaşması olarak kabul ediliyor. ABD Başkanı Trump'ın göreve başladığı günden bu yana ülkenin müttefiklerinden uzaklaştığına dikkat çeken Time Dergisi'nin kapağına Amerika'nın yalnızlığını taşıması bu ülkenin durumunu gözler önüne seriyor.

"America Alone" (Yalnız Amerika) başlıklı makalede, Trump yönetimindeki bir yılda ülkenin imajını kaybetmesi ve yalnızlaşmaya başlamasından söz edildi. Karl Vick imzalı makalede, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ABD'nin dünyanın en güçlü ülkesi ve demokrasi için bir ilham kaynağı konumuna yükselmişken bugün basın özgürlüğü ve göçmenlik gibi konularda eleştirilen bir ülke haline geldiği vurgulandı.

ABD'nin, en önemli müttefikleri olan Avrupa ülkelerinde bile eleştirildiği belirtilen makalede, Trump'ın ABD'nin en önemli müttefiki İngiltere'ye girişinin engellenmesi için imza toplandığı hatırlatıldı.

Makalede, ABD'nin küresel prestijini kaybetmesi nedeniyle dünyanın yeni lider ülkeler aradığı ifade edildi.

01.02.2018