PARA MAYMUNLARI BİLE BOZDU

Her insanın zayıf tarafı olduğu, farklı zaaflara sahip bulunduğu bilinir. Para ise tüm zayıflıkların ve zaafların anahtarı olarak kabul edilir. Maddi menfaatlere direnme gücünün, menfaatin boyutu ile doğru orantılığı olduğuna dair genel kabul görmüş kanaat vardır. Yapılan bir araştırma, paranın maymunları bile bozduğunu gösterdi.

İki araştırmacı, kapuçin maymunlarına para kullanmayı öğretti. Maymunlar hesap yapıp para harcarken insanı hayrete düşüren sonuçlar da ortaya çıktı.

Yale Üniversitesi’nde araştırmacı olan ekonomist Keith Chen ve psikolog Laurie Santos, kapuçin maymunlarına para kullanmayı öğretirlerse neler olabileceğini merak etti ve bir deney yapmaya karar verdi.

Kapuçin maymunlarının seçilmesinin nedeni ise dünyanın en bencil hayvanlarından biri kabul edilmesi.

Keith Chen yaptığı açıklamada ”Kapuçinler yemek ve seks odaklı bir yaşama sahip. Onlara sabahtan akşama kadar şekerleme verseniz bile yediklerini kustuktan sonra daha fazla yemek için yanınıza gelirler” diyor.

Bu deneyin asıl amacı maymunların bencilliğini ortaya çıkarmak ve onları para kullanmaya iten dürtüleri gözlemlemekti.

Chen, kapuçin maymunlarına para yerine geçen ortası delik gümüş ve yuvarlak diskler verdi. Maymunların bu diskleri bir şeyler alabilmek için kullanmayı öğrenmesi ise 7 ay sürdü.

Başarılı olan eğitimin ardından, maymunlara 12 disk verildi. Maymunlara ilk önce üzüm ve elma, daha sonra da jelibon sunuldu.

Maymunlar alışveriş yapmaya başladı. Maymunların bütçe hesaplaması, insana benzer özellikler gösterdi. Hatta jelibonu daha çok seven maymunlar daha fazla jelibon almak için üzümden kısmaya başladı.

Ardından kapuçin maymunlarına kumar oynamayı öğreten Chen, “İnsanların yaptığı gibi saçma kararlar veriyorlardı. İstatistiksel olarak kapuçinler borsacılardan farksız bir haldeydi” diyor.

Alışveriş ve kumarın yanı sıra, maymunların diskleri başka amaçlar için de kullandığı görüldü. Bir araştırmacı, iki maymunun kendilerine dağıtılan paraları seks karşılığında değiş tokuş ettiğine tanık oldu. Seks sona erdikten sonra, paraları alan maymun hemen araştırmacıların yanına gelerek kazandıklarıyla üzüm aldı.

Kapuçinler, araştırmacılara zor anlar da yaşattı. Bazıları para disklerinin konduğu sepetlere saldırdı.

Bunu gören diğerleri de aynı şeyi yapınca, kısa süreli kaos ortamları yaşandı. Para dağıtımı sırasında ise disk çalmaya çalışan kapuçin maymunları bile oldu.

Yapılan deneyler, kapuçinlerin paradan anladığını ve tıpkı insanlar gibi kullanabildiklerini gösterdi.

25.10.2017