BATI, “PETROL SAVAŞI”NI İTİRAF EDİYOR

Ortadoğu’da ve küresel çaptaki çatışmaların temelinde enerji paylaşım savaşlarının yer aldığı gerçeği Batı basınında da itiraf ediliyor. Alman gazetesi, büyük güçlerin bölgede savaştığını yazarken, Irak hükümeti yeni petrol yatırımları için dış desteğe davetiye çıkardı.

Celal ÇETİN

Alman Deutsche Wirtschafts Nachrichten gazetesinde yer alan analize göre Rus ordusunun başarıları, ABD'yi ülkenin güney bölgelerine önem vermeye iterken Irak hükümeti, Kürtler ve İran da Kerkük çevresindeki petrol yönünden zengin bölgelere ilgi gösteriyor ve olayın dışında kalmak istemiyor.

Rusya, ABD ve İngiltere'nin söz konusu enerji kaynakları için rekabete başladığının altı çizilen makalede, "Bu rekabet, petrol yataklarının bulunduğu toprakların bölünmesine yol açabilir ve farklı nüfuz alanındaki birçok işletmeye fayda sağlayabilir" dendi.

BARZANİ VE IKBY ÇOK GÜÇ KAYBETTİ

"Irak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) topraklarının bir kısmını alınca, Başkan Mesud Barzani liderliğindeki IKBY yönetimi büyük güç kaybetti. Bu nedenle Kürtler, petrol bakımından zengin bölgedeki güçlü pozisyonunu kaybedebilir.

BARZANİ İSRAİL’İ DE ZAYIFLATTI

Zira Kerkük'teki petrolün yüzde 77'si çok ucuz fiyata İsrail'e ihraç ediliyordu. Daha önce Barzani'yi destekleyen İsrail, Rusya ve ABD Irak'ın kuzeyinde Kürt devleti kurulmasına karşı çıktığı için savunma pozisyonuna geçti. İsrail, Irak'ın petrol fiyatını yükseltmesinden çekiniyor. Zira İsrail, Kürtleri desteklediği gibi Bağdat'ı destekleyemez.

ROSNEFT EXXONMOBIL’İ SÜLEYMANİYE’DEN KOVDU

Şu anda BP, PetroChina ve Basra Oil şirketleri, Irak'taki Rumeyla petrol yatağında çalışıyor. Ancak Kerkük'e saldırının ardından Rusya da bölgedeki petrole ilgi duyduğunu açıkladı. Rosneft, Kerkük-Ceyhan petrol boru hattının yüzde 60'ını elde etmek için IKBY ile anlaştığını duyurdu. Rosneft'in 1.8 milyar dolar yatırım yapması bekleniyor.

Rusya'nın bölgedeki askeri üstünlüğü nedeniyle ABD, geri planda kaldı ve Irak'ın güneyindeki pozisyonunu güçlendirmek istiyor. Rosneft Irak'ın kuzeyindeki varlığını artırdığı için ABD'li ExxonMobil Süleymaniye'de 6 projenin 3'ünden çekildi. Bunun yerine şirket, Basra çevresindeki ve İran sınırındaki bölgelere odaklanmayı planlıyor."

IRAK HÜKÜMETİ’NDEN BP'YE KERKÜK ÇAĞRISI

Öte yandan Irak hükümeti, İngiliz enerji devi British Petroleum (BP) şirketine çağrı yaparak, Kerkük petrol yataklarını geliştirmesini istedi.

Irak Petrol Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "İngiliz petrol şirketi BP'ye, Kerkük petrol yataklarıyla ilgili gerekli planlamaları ivedilikle düzenleme çağrısı yapıyoruz" denildi.

Açıklamada, hükümetin ülkenin tüm illerinde petrol yataklarını geliştirme hakkına sahip olduğu kaydedildi.

Irak hükümetine bağlı güçler, daha önce Peşmerge'nin denetimindeki Kerkük'teki tüm petrol yataklarında kontrol sağlamıştı.

IRAK’IN YENİ PETROL PLANI

Irak Petrol Bakanlığı, yeni bir petrol rafinerisi inşa etmeyi planladıklarını açıkladı.

Bakanlık, Irak'ın, Kerkük'teki petrol üretim kapasitesini günlük 1 milyon varilin üstüne çıkarmayı planladıklarını duyurdu.

Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü Asım Cihad, Kerkük'teki tüm petrol kuyu ve tesislerinin bakanlığın kontrolü altına girdiğini ve buralarda görev yapacak yönetici ve teknik personelin atamasının da bir an önce yapılacağını açıkladı. Irak'ın günlük 250 ila 400 bin varil petrol ihracatı kapasitesini yeniden elde etmek istediğini belirten Cihad, ülkenin kuzeyinden yapılan enerji ihracatına yeni imkanlar eklemek istediklerini de kaydetti.

BARZANİ’NİN PETROL HATTI BY-PASS EDİLİYOR

Irak Petrol Bakanı Cebbar el-Luaybi, Kerkük-Ceyhan petrol boru hattının onarılması talimatını verdi.

Irak Petrol Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Petrol Bakanı, Kerkük petrol boru hattının Salahaddin ve Musul kentlerinden geçerek Türkiye'nin Ceyhan limanına yapılan petrol ihracatının yeniden başlatılması için söz konusu hattın yeniden tamir edilmesi talimatı verdi" denildi.

Bakan Luaybi'nin Irak'taki petrol boru hattının yeniden onarılmaması halinde ülkedeki mali ve ekonomik zorlukların aşılamayacağını da ifade ettiği belirtildi. Siyasi gözlemcilere göre Bağdat yönetimi, IKBY'nin tartışmalı referandumu sonrası Barzani yönetimini by-pass etmeyi hedefliyor.

BARZANİ OYALAMA TAKTİĞİ Mİ İZLİYOR?

IKBY Başkanı Barzani'nin Irak hükümetine ateşkes teklifinde ve diyalog çağrısında bulunması yönetimin referandum kararını dondurması Barzani'nin "oyalama taktiği" olarak yorumlanıyor.

Dondurma kararı, referandum kararının geçerliliğini ortadan kaldırmayacak. Ortamın sakinleşmesi veya şartların olgunlaşması durumunda referandum sonucu yeniden devreye alınabilir. Irak hükümeti, dondurma kararınının hiçbir önemi olmadığını belirterek IKBY'nin Meclis kararıyla referandumu iptal etmesini istiyor.

25.10.2017